ฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น สู่สภาองค์กรชุมชน

จาก ...ฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น สู่สภาองค์กรชุมชน และกำลังเดินทางไปยังชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง ด้วยพลังของพลเมือง

เกริ่นนำ

ปัจจุบันพวกเราเรียกตัวเองว่า ขบวนองค์กรชุมชน โดยมีสถานะทางกฎหมายคือ สภาองค์กรชุมชนตำบลเนินฆ้อ จังหวัดระยอง

จากการที่ พวกเราได้รวมตัวกันทำกิจกรรมในแบบของเรา ทั้งกิจกรรมส่วนตัว กิจกรรมทางสังคม กิจกรรมสาธารณะ ซึ่งเรียกกันต่อมาว่า เป็นงานพัฒนาในรูปของ ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง 

ตลอดระยะเวลา ๑๐ ปี เต็มของการขับเคลื่อนงาน ได้พบ ได้เห็น ได้ลงมือ กลายเป็นประสบการณ์ที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง

จึงคิดว่า ถ้าจะนำประสบการณ์ เรื่องราวการทำงาน ตั้งแต่จุดเริ่มต้น จนถึงปัจจุบัน มาเล่าสู่กันฟังผ่านตัวหนังสือ คงจะมีประโยชน์มิใช่น้อย 

ได้ทบทวนความทรงจำ ทั้งงาน บุคคล องค์กร ที่เกี่ยวข้อง ในห้วงเวลาต่าง ๆ  เริ่มต้นจากเครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง ในอดีต ยกระดับมาเป็น  สภาองค์กรชุมชนตำบลเนินฆ้อ  ในปัจจุบัน

ตอนที่ ๑

“ผมทำงานร่วมกับ พอช.ครับ”  เมื่อสิบปีก่อนมีคนถามพวกเราว่าทำงานกับใคร 

“ พอช. หน่วยงานนี้มีด้วยหรือ อยู่กระทรวงไหน” ผมตอบว่าไม่รู้เหมือนกัน

แต่ละครั้งเจอเจ้าหน้าที่ จะถือกระดาษม้วนใหญ่ สะพายย่าม ชวนพวกเราไปประชุมตามวัดบ้าง โรงเรียนบ้าง

เจ้าหน้าที่ พอช. แต่งตัวแบบธรรมดา ใส่กางเกงยีนส์ เสื้อยืด รองเท้าฟองน้ำ  ยังสงสัยอยู่เหมือนกันว่า เป็นเจ้าหน้าที่จริงหรือเปล่า(ว๊ะ) 

พวกเรา ได้ยินคำว่า พอช.ในช่วงปี ๒๔๔๕ ในเวทีสื่อชุมชน คนตะวันออก  จากการชักชวนของเครือข่ายเพื่อนตะวันออก  ไปเรียนรู้เรื่องของการทำวิทยุชุมชน      

“ทำเรื่องฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นกันไหม”  นริส  บ้านเนิน  เพื่อนร่วมเวทีวิทยุชุมชน   จากตำบลบางสะเก้าจันทบุรี  ถามพวกเรา ในช่วงเวลาหลังจากกินข้าวเย็นกันแล้ว

“ต้องทำยังไงบ้างว๊ะ”    พวกเรา ถาม

นริส  บ้านเนิน หรือ ตี๋ จึงร่ายยาว เรื่องของการทำโครงการ และบอกเรื่องของแหล่งทุนที่จะสนับสนุน มีชื่อว่า สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน    และเรียกกันติดปากว่า พอช.นั่นเอง

“พวกเราเป็นชาวบ้านธรรมดา   ใครเขาจะเชื่อและให้เงิน”   พวกเราหลายคนเก็บความสงสัยไว้ไม่อยู่  ถึงกับพึมพำว่า  “ มั่วนิ่มหรือเปล่าว๊ะ”

การทำงานเรื่องของวิทยุชุมชน ทำให้พวกเราก่อร่างสร้างตัวเป็นเครือข่าย เรียนรู้การทำงานแบบภาคประชาชน  และจะต้องพึ่งพาตนเองให้ได้   ทำให้พอมีประสบการณ์บ้างพอสมควร

เมื่อ นริส บ้านเนิน มาชักชวนและทำแผนงานโครงการเสนอกับ ขบวนองค์กรชุมชนภาคตะวันออก  จึงเกิดการปรึกษาหารือ  ระดมความคิดกันแทบทุกวัน  ในช่วงเวลา เย็น ๆ หลังเลิกงานประจำวันของทุกคน

“แบ่งงานกันทำ”  ข้อสรุปจากการหารือของคณะทำงาน

ผมรับหน้าที่  เป็นผู้ประสานงานของเครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง และเขียนโครงการ

ใช้เวลาอยู่ ๑ ปี สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) จึงอนุมัติ

โครงการ  พลิกฟื้นวิถีชุมชนท้องถิ่น ตำบลเนินฆ้อ   เริ่มต้นนับหนึ่ง

มีขบวนองค์กรชุมชนตำบลเนินฆ้อ (เครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง) เป็นกลไกทำงาน ตลอดระยะเวลา ๑ ปี ของการพัฒนาโครงการ  ทำให้พวกเราได้รู้จักกับกลไกภาคประชาชนมากยิ่งขึ้น

ได้พบ ได้เรียนรู้ วิธีคิดใหม่  ที่ใช้ชาวบ้านเป็นตัวตั้ง รวมกลุ่มกัน  เชื่อมโยงเป็นเครือข่าย  ชักชวนกันลุกขึ้นมาจัดการชีวิตตนเอง 

ต้องขอขอบคุณ  นริศ บ้านเนิน  คนตำบลบางสะเก้า  ที่มีส่วนสำคัญในการที่ทำให้พวกเราได้รู้จัก กับ พอช. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน  สถาบันของภาคประชาชนอย่างแท้จริง

ชาติชาย  เหลืองเจริญ   ๐๘๗ ๘๑๗๘๐๓๐

มหาวิทยาลัยบ้านนอก ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๗

ติดตาม  ตอนที่สอง การขึ้นรูปขบวนองค์กรชุมชน เร็ว ๆ นี้