คนในชุมชนเดียวกันต้องรู้เท่ากัน

             ผู้ใหญ่บ้านชาติชายแนะนำว่าถ้าเราต้องการรู้เรื่องอะไรในชุมชน ก็ให้ถามใครก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มกิจกรรมไหนก็ตาม คนในชุมชนตอบได้หมด เพียงแต่ถ้าต้องการรายละเอียดมาก ๆ ก็ให้ถามแกนนำของกลุ่มนั้น ๆ แต่โดยทั่วไปแล้วทุกคนในบ้านจำรุงจะรู้เรื่องเดียวกัน เท่า ๆ กัน ผู้ใหญ่บ้านเล่าว่าบ้านจำรุงใช้วิธีการบริหารระดับสูง คือไม่บริหารเลย อำนาจการบริหารไม่ได้อยู่ที่ผู้ใหญ่บ้านเพียงคนเดียว ชาวบ้านทุกคนต้องบริหารจัดการร่วมกัน เป็นเครือข่ายของกันและกัน “คนในชุมชนเดียวกันต้องรู้เท่ากัน” ไม่ว่าจะมีกลุ่มกิจกรรมเกิดขึ้นมามากเท่าไร่ ทุกกลุ่มกิจกรรมก็ต้องมาประชุมสภาหมู่บ้านร่วมกันทุกวันที่ 15 ของเดือนเวลาบ่ายโมงตรง ร่วมกับผู้นำชุมชน และผู้ทรงคุณวุฒิอื่นๆ เพื่อกำหนดแผนงานทิศทางการทำงานของชุมชนร่วมกัน ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นได้ เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้เข้าใจซึ่งกันและกัน ผู้ใหญ่บ้านบอกว่า

“ทุกเรื่อง ทุกปัญหาที่ต้องใช้การตัดสินใจเพื่อส่วนรวมจะถูกส่งเข้าสภาหมู่บ้าน แล้วใช้การตัดสินใจแบบมีส่วนร่วมให้มากที่สุด”

             ถ้าเรื่องใดยังลงมติกันไม่ได้ ก็ให้นำมาพูดคุยกันใหม่ในเดือนถัดไป แนวทางการปฏิบัติเช่นนี้จะสร้างการมีส่วนร่วมและความสามัคคีกันภายในชุมชน ดังนั้นไม่ว่ากลุ่มกิจกรรมใดจะขอความร่วมมือจากชาวบ้านจำรุงก็จะได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดี ในระหว่างการเดินทางเรียนรู้ในชุมชน เราจึงได้พบกับมัคคุเทศน์ใจดีมากมายรายเรียงพร้อมที่จะให้คำตอบกับทุกคำถามของเราได้ตลอดเส้นทาง
กลุ่มกิจกรรมที่มีมากกว่า 20 กลุ่มในบ้านจำรุงนั้น ชาวบ้านจำรุงพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าแทบจะนับไม่ทัน เพราะมีกลุ่มกิจกรรมเกิดขึ้นใหม่ตลอดเวลา ชาวบ้านในชุมชนจะสังกัดกลุ่มอย่างน้อย 1 กลุ่ม เพราะอย่างน้อยที่สุดก็ต้องมีกลุ่มอาชีพของแต่ละคน เช่น กลุ่มผู้เลี้ยงตะพาบน้ำ กลุ่มรวมซื้อรวมขายยางพารา กลุ่มน้ำปลา กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรจำรุง หรือแม้แต่ผู้สูงอายุเยาวชน และผู้พิการในชุมชนก็ยังมีกลุ่มของตนเองในการทำกิจกรรมตามความถนัดและความสนใจภายในกลุ่ม เช่น กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มเยาวชน แล้วยังมีกลุ่มรักษ์วัฒนธรรมทองถิ่นที่รวมตัวกันเพื่อสันทนาการตามเทศกาล เช่น ในงานมหกรรมว่าว หรือเป็นที่รวมผู้ทำกิจกรรมพื้นบ้านต่าง ๆ กลุ่มกิจกรรมทั้งหลายในบ้านจำรุงสามารถแบ่งคร่าว ๆ ได้เป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มกิจกรรมการผลิต กลุ่มกิจกรรมของสมาชิกชุมชน และกลุ่มกิจกรรมเชิงวัฒนธรรม