เครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง กับภารกิจฟื้นฟูทรัพยากร คน ดิน น้ำ ป่า

เป็นการรวมตัวของกลุ่มกิจกรรมต่าง ๆ ในพื้นที่ของตำบลเนินฆ้อ โดยมี ศูนย์เกษตรธรรมชาติบ้านจำรุง จังหวัดระยอง เป็นสถานที่ประสานงาน พบปะ  พูดคุยแนวทางการทำงานร่วมกันทุกเดือน
 
ทุกสิ้นเดือนกลุ่มกิจกรรมในชุมชนท้องถิ่น   จะมาปรึกษาหารือแลกเปลี่ยนการทำงานของกันและกัน เป็นบรรยากาศของการพัฒนาที่เรียกว่า  ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้ง  กลุ่มองค์กรชุมชนเป็นแกนหลัก  พัฒนาแบบบูรณาการร่วมกัน

การเชื่อมร้อยการทำงานของกลุ่มองค์กรต่าง ๆ ในพื้นที่ มากกว่า ๓๐ กลุ่มทำให้เกิดพลังทางสังคมมากขึ้น การลดรายจ่ายเพิ่มรายได้จากการแปรรูปผลผลิตต่าง ๆ   การจัดการท่องเที่ยวชุมชน  อาหารสุขภาพ  การเรียนรู้งานพัฒนาที่ไม่เคยหยุดนิ่ง เป็นเสน่ห์ที่สัมผัสได้

กะปิน้ำปลาแสนอร่อย  จาก  กลุ่มแปรรูปกะปิน้ำปลา  ถูกนำมาเป็น  น้ำพริกกะปิ ขึ้นชื่อ ถูกถามหาทุกครั้งจากนักเดินทาง
 
ผักพื้นบ้านปลอดสารเคมี จากกลุ่มเกษตรพื้นบ้าน  กินแล้วสุขภาพดี  ว่ากันว่า  สุขภาพดีไม่มีขายคงใช้ไม่ได้กับกิจกรรมนี้    เพราะกระบวนการผลิตไม่ใช้สารเคมี สุขภาพดีจึงเกิดทั้งคนผลิตและคนบริโภค

ผัก ผลไม้ จากการทำเกษตรอินทรีย์ชีวภาพ กลายเป็น โอทอปโบราณ ของเกษตรกรอย่างลุงสำเริง  ดีนานแห่งบ้านจำรุง "สารเคมีอยู่ที่ไหนมีแต่ทำลาย  เลิกใช้เถอะ"  ลุงสำเริงจะบอกกับทุกคนอย่างจริงจังทุกครั้ง การสร้างป่าในบ้าน   ป่าหลายอย่าง  ประโยชน์ทุกอย่าง กำลังเป็นทิศทางสำคัญของเครือข่ายฯ    ปลูกทุกอย่างที่กิน  กินทุกอย่างที่ปลูก ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง  จะเสริมพลังการทำงานจากชุมชนสู่สังคมวงกว้าง

 
การรวมตัวของผู้คนในการที่สร้างความมั่นคงทางด้านอาชีพ ด้วยกิจกรรมรวมซื้อรวมขายยางพารา  ตามวิถีของคนถิ่นนี้ เป็นแบบอย่างให้กับเกษตรกรรายย่อยทั่วประเทศ  

การจัดการสภาพแวดล้อมด้วยพลังของ กองทัพมด  มดงานตัวเล็กๆ ที่มีพลังเหลือเฟือในการช่วยให้ชุมชนท้องถิ่นมีความสะอาด ร่วมกับสาราวัตรขยะ  สอดรับกับแนวคิดการทำ   ธนาคารขยะ  ที่ใคร ๆ ก็นำไปเป็นแบบอย่างได้
  
กองทัพมดนอกจากจะทำงานเรื่องสภาพแวดล้อมร่วมกับเครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุงแล้ว  ยังรวมตัวกันทำของที่ระลึกจากเปลือกหอย  สร้างรายได้ให้กับตนเองและแบ่งเบาภาระครอบครัวอีกด้วย
เสื่อผืน  หมอนใบ มุ้งหนึ่งหลัง ยังคงเป็นบุคลิกของ กลุ่มกิจกรรมโฮมเสตย์  ที่วันนี้ได้รับมาตรฐานโฮมเสตย์ไทยไปแล้ว "นอน ๑ คืนครึกครื้น ๑ ปี" เป็นคำที่นักท่องเที่ยวชุมชนท้องถิ่น  ให้คำนิยามไว้ 

 
   
การท่องเที่ยวชุมชน นอน อยู่  รู้  กิน กับเครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง  ท่านจะสัมผัสกับชุดประสบการณ์พัฒนาแบบบ้านนอก วิถีท้องถิ่น ที่ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  เป็นแนวทางการทำงาน วันนี้เราเรียกกระบวนการเรียนรู้เหล่านี้  ในนามของมหาวิทยาลัยบ้านนอก เพื่อการเรียนรู้ของสังคม

การสร้าง  เห็นผลช้า การทำลาย  เห็นผลเร็ว  เครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง  ได้นำแนวคิดนี้สู่กลุ่มกิจกรรมต่าง ๆ ในเวทีพูดคุยทุกเดือน  เพื่อที่จะเตือนว่า  ต้นไม้ทุกต้นมีคุณค่าให้รีบปลูก  น้ำทุกหยดมีความหมาย   แผ่นดินที่อยู่อย่าได้ใช้สารเคมีทำลาย    มองคนทุกคนเป็นคนด้วยดวงตาข้างใน จึงเกิดงาน ฟื้นฟูทรัพยากร คน ดิน  น้ำ ป่า  เป็นภารกิจของทุกคน ทุกกลุ่มกิจกรรม   
“เริ่มที่ตนเอง  รวมกันเป็นกลุ่ม  สานพลังเป็นเครือข่าย  กระจายความรู้และประสบการณ์” เป็นคำพูดที่ได้ยินทุกครั้งจากปากของผู้ใหญ่ชาติชาย  เหลืองเจริญ  

วันนี้  พลังในการขับเคลื่อนมีความก้าวหน้าไปอีกระดับหนึ่งแล้ว  มีการจดแจ้งจัดตั้งเป็น สภาองค์กรชุมชนตำบลเนินฆ้อ  โดยมีนายชาติชาย  เหลืองเจริญ เป็นประธานสภาองค์กรชุมชนตำบล  บวกกับตำแหน่งสมาชิกสภาพัฒนาการเมืองจังหวัดระยอง  มีความมุ่งมั่นตั้งใจ ที่จะเสริมสร้างการเมืองภาคพลเมือง จากพื้นที่ทำงานของเครือข่ายองค์กรชุมชนบ้านจำรุง ผ่านตัวแทนกลุ่มกิจกรรมโดยทุกกลุ่มเป็นสมาชิกสภาองค์กรชุมชนได้ ช่วยกันคิด ช่วยกันคุย โดยมีเป้าหมายสุดท้ายร่วมกันว่าทุกคนเข้มแข็ง พึ่งพาตัวเองได้ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง 

ต้องติดตามกันต่อไปว่า  มิติการพัฒนาจากล่างสู่บนจะสำเร็จหรือไม่และเมื่อไร


ชาติชาย  เหลืองเจริญ
มหาวิทยาลัยบ้านนอก
๑ สิงหาคม  ๒๕๕๒