การเมืองภาคพลเมือง หมายถึงการที่ประชาชน

• ได้เข้าไปมีบทบาท  ส่วนร่วมในกิจกรรมและกระบวนการทางการเมือง   เพื่อการกำหนดแผนงาน    การผลักดันนโยบายสาธารณะต่อสังคม

 
• มีส่วนร่วมในการตัดสินใจขององค์กรทางการเมือง   และ ระบบราชการ ในทุกระดับ

 
• ส่วนร่วมในการตรวจสอบการดำเนินการทั้งในการเมืองและงานสาธารณะ

 
• ได้การดำเนินกิจกรรม   ที่เป็นผลต่อการกระตุ้น  การส่งเสริมให้ เกิดความตระหนักและกระตือรือร้น   ที่จะเข้าไปมีบทบาท ในกระบวนการดังกล่าว

 
หมายเหตุ
1.  การเข้าไปมีบทบาท / ส่วนร่วมในกระบวนการทางการเมือง ต้องมีเป้าประสงค์ที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ

 
2. กิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ   หมายถึงกิจกรรมทางสังคม  เศรษฐกิจ  การเมือง

- กิจกรรมที่ปกติถือว่าเป็นหน้าที่ของรัฐ  แต่รัฐยังทำหน้าที่ได้ไม่ครบถ้วน
- เป็นกิจกรรมที่ยังหาเจ้าภาพที่แท้จริงมิได้ กลุ่ม องค์กร เครือข่าย จึงรวมตัวกันดำเนินกิจกรรมตามลำพังหรือร่วมกับภาคีอื่น ๆ  หรือร่วมกับองค์กรภาครัฐก็ได้

 
    3. การดำเนินกิจกรรมของ กลุ่ม องค์กร เครือข่าย ต้องมีลักษณะที่ต่อเนื่องเป็นที่รับรู้ของสังคม การบริหารงานของกลุ่ม องค์กร เครือข่าย    ต้องให้สมาชิกมีส่วนร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับประโยชน์ และตัดสินใจร่วมกัน   ภายใต้วิถีวัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่น 
 

 การเมืองภาคพลเมือง      จึงเป็นเรื่องของทุกคนที่พร้อมแสดงออกทางความคิด    การดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ  ต่อสาธารณะ  และสุดท้ายพลังของพลเมืองจึงกำหนดชะตาชีวิตของตนเองได้ด้วยตนเอง
(หมายเหตุ เป็นการรวมรวบ รับฟังจากผู้รู้จากพื้นที่ปฏิบัติการ สภาพัฒนาการเมือง สถาบันพระปกเกล้านำมาเรียบเรียงเพิ่มเติมเพื่อที่จะเรียนรู้ร่วมกันต่อไป)
 

 
 
ชาติชาย  เหลืองเจริญ
มหาวิทยาลัยบ้านนอก
1 พฤษภาคม 2553